ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΜΙΕΤ- ΑΜΕΡΙΚΗΣ 13

Ο τόμος περιλαμβάνει ανακοινώσεις που έγιναν στο συνέδριο «Έλεγχος ιδεών και λογοκρισία από τις απαρχές της ελληνικής τυπογραφίας μέχρι το Σύνταγμα του 1844», το οποίο διοργανώθηκε τον Νοέμβριο του 2015 στη Λευκωσία από το Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών/Ε.Ι.Ε. Στόχος του συνεδρίου ήταν να θέσει μια σειρά από ερωτήματα που μέχρι τότε δεν είχαν απασχολήσει συστηματικά την έρευνα: ποια ήταν τα όρια της ελευθερίας του λόγου στην ελληνική κοινωνία των Νέων Χρόνων και των πρώτων χρόνων του ελληνικού κράτους; Ποια έκταση και ποιες μορφές είχε ο έλεγχος ιδεών; Ποιους μηχανισμούς χρησιμοποίησε για να υποτάξει την αστική δημοσιότητα που διαμορφωνόταν σταδιακά με την ανάπτυξη της ελληνικής τυπογραφίας και βιβλιαγοράς;

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Είθε οι ενδεείς ούτοι κόποι μας να καταστώσι χρήσιμοι! Είθε να γείνωσι πρόδρομοι μεγάλων κατορθωμάτων! Αι τερπναί προσδοκίαι των Ελλήνων να πληρωθώσιν, ο δε σταυρός, επερειδόμενος επί του σκήπτρου και της σπάθης, να μεταφέρη θριαμβευτικώς τας ελληνικάς σημαίας μέχρι περάτων!...»

Μέσα από το οδοιπορικό του Βασίλειου Νικολαΐδη σε Μακεδονία, Θεσσαλία και Ήπειρο-Αλβανία, ανιχνεύονται οι αρμοί του ελληνικού αλυτρωτισμού, ενώ συγχρόνως εξιστορούνται οι τύχες της αγνότατης έως σήμερα λιθόγραφης Στρατιωτικής Γεωγραφίας (1851) του λόγιου λοχαγού στη δίνη του Κριμαϊκού Πολέμου (1853-1856) και παρακολουθείται η απογονή του έργου του. Η μελέτη συνοδεύεται από εκτενή πίνακα γεωγραφικών όρων και ευρετήριο, καθώς και την ηλεκτρονική έκδοση της Στρατιωτικής Γεωγραφίας σε ένθετο CD.

Το χειρόγραφο υπόμνημα του Νικολαΐδη, προς χρήσιν των επιτελών του Υπουργείου Στρατιωτικών και του ελληνικού «κατακτητικού στρατού», αποτέλεσε το προϊόν της πρώτης επίσημης και μυστικής αποστολής στα διεκδικούμενα εδάφη της Ευρωπαϊκής Τουρκίας, δηλαδή σε μια terra incognita την οποία κληρονομικώ δικαίω διεκδικούσε ο ελληνικός εθνικισμός. Οι πολιτικές εξελίξεις της δεκαετίας που προηγήθηκε του 1850, όταν ο Νικολαΐδης περιηγείται και κατοπτεύει τις «όμορες επαρχίες», έθεταν εκ των πραγμάτων επιτακτικά το ζήτημα της γνώσης του χώρου, του διεκδικούμενου από την Ελλάδα χώρου. Όχι πλέον με όρους φιλολογικούς και ιστορικούς, αλλά με όρους φυσικής και πολιτικής γεωγραφίας. Ήταν τότε που είχε αρχίσει να γίνεται συνείδηση στα καθ ημάς πως «το πειστικώτερον των εθνικών δικαίων επιχείρημα είναι η δύναμις». Σε αυτήν ακριβώς τη συνάφεια, η Στρατιωτική Γεωγραφία του Νικολαΐδη προσφέρεται για να διερευνηθεί η συγκρότηση της σύγχρονης εθνικής γεωγραφίας της Ελλάδας, με την παραγωγή του εθνικού χώρου να προκύπτει από τις ανάγκες του Βασιλείου για απόκτηση εκείνου που αργότερα θα ονομαζόταν ζωτικός χώρος.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης διοργανώνει ένα ποιητολογικό σεμινάριο που απευθύνεται σε όσους επιθυμούν να κατανοήσουν βαθύτερα τον ποιητικό λόγο. Διατρέχοντας είκοσι αιώνες ποιητικών μεταμορφώσεων, από τον Όμηρο στον Βιργίλιο, από τον Βιργίλιο στον Δάντη, και από τον Δάντη στον Σολωμό και την ποίηση του 20ού αιώνα (Γαίητς, Τ.Σ. Έλιοτ κ.ά.), οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να μυηθούν στο ποιητικό σύμπαν κορυφαίων ποιητών από έγκριτους Έλληνες μεταφραστές και μελετητές τους.

Το σεμινάριο περιλαμβάνει 4 δίωρες συναντήσεις, που θα πραγματοποιούνται στο χώρο του Βιβλιοπωλείου του ΜΙΕΤ (Αμερικής 13) κάθε Τετάρτη από τις 21 Νοεμβρίου 2018 κ.ε. στις 6:00 μμ.

Ο αριθμός των συμμετεχόντων είναι περιορισμένος, και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας. Το κόστος παρακολούθησης ολόκληρου του σεμιναρίου ανέρχεται στα 30 ευρώ. Αν κάποιος επιθυμεί, μπορεί να παρακολουθήσει μια μεμονωμένη διάλεξη με κόστος 10 ευρώ.

Η εγγραφή μπορεί να γίνει με τους εξής τρόπους:

Με κατάθεση χρημάτων στο λογαριασμό του ΜΙΕΤ (ΙΒΑΝ: GR9701101460000014648017417), αναφέροντας ονοματεπώνυμο και τη λέξη σεμινάριο.

Στο βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ (Αμερικής 13), εντός του ωραρίου λειτουργίας.

Με καταβολή μετρητών στο χώρο όπου θα πραγματοποιηθούν οι συναντήσεις.

Πληροφορίες: 210 3234267, 210 3614143

Ωράριο βιβλιοπωλείου:

Δευτέρα και Τετάρτη 9.30 πμ – 3.30 μμ,
Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 9.30 πμ- 8.00 μμ,
Σάββατο 10 πμ – 5.00 μμ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ:

Τετάρτη, 21.11.2018, 6:00-8:00 μμ
Δυτικά από την αμμουδιά του Ομήρου: Η Αινειάδα του Βιργιλίου
Θεόδωρος Παπαγγελής, καθηγητής Λατινικής Φιλολογίας Α.Π.Θ.

Τετάρτη, 28.11.2018, 6:00-8:00 μμ Το σώμα και η σκιά στο Καθαρτήριο του Δάντη
Γιώργος Κοροπούλης, συγγραφέας, μεταφραστής

Τετάρτη, 5.12.2018, 6:00-8:00 μμ Σολωμός και Δάντης
Αικατερίνη Τικτοπούλου, αναπλ. καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας

Τετάρτη 12.12.2018, 6:00-8:00 μμ Τι σήμαινε γι’ αυτούς ο Δάντης
Διονύσης Καψάλης, συγγραφέας, διευθυντής του ΜΙΕΤ

Μια νέα και αθησαύριστη πηγή φιλοδοξεί να φέρει στο φως η μελέτη που ακολουθεί. Πρόκειται για μια αφήγηση του βίου και των κατορθωμάτων του Γεώργιου Καστριώτη, του χριστιανού ηγεμόνα του 15ου αιώνα που αναχαίτισε για είκοσι πέντε περίπου χρόνια την εξάπλωση των Τούρκων στα Βαλκάνια. Όπως θα φανεί από όσα αναφέρουμε στη συνέχεια, πρόκειται για την πρωιμότερη ως σήμερα γνωστή βιογραφία του σε γλώσσα ελληνική. 

Το σημαντικό αυτό κείμενο σώζεται σε χειρόγραφο που απόκειται στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Το χειρόγραφο το είχαμε εντοπίσει το 1991 σε ερευνητική αποστολή του Προγράμματος «Θεσμοί και Ιδεολογία στη νεοελληνική κοινωνία» που εκπονείται στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, αποστολή που είχε φέρει στο φως ένα άλλο, νομικό χειρόγραφο, για το οποίο επικρατούσε στην επιστημονική κοινότητα η πεποίθηση πως είχε καταστραφεί (...). 

(Από τον πρόλογο της έκδοσης)

Ο κόσμος της Ευριπίδου και των Πέριξ

Ζωή Ε. Ρωπαϊτου

Εκδόσεις Εστία, Αθήνα 2018, σ.355

ISBN: 978-960-05-1719-4

Τιμή: 19,00€
Τιμή ΜΙΕΤ: 17,10€

Οδός Ευριπίδου, Ψυρρή, πλατεία Κουμουνδούρου, Γεράνι. Το εμπορικό κέντρο της παλιάς Αθήνας. Γειτονιές που τις αγάπησαν και τις κατοίκησαν άνθρωποι απλοί, αλλά και σπουδαίοι συγγραφείς και καλλιτέχνες (Παπαδιαμάντης, Μητσάκης, Πικιώνης, Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Εγγονόπουλος, Χατζιδάκις κ.ά.). Μυρωδιές που διεγείρουν. Ήχοι ασυνήθιστοι, ξεχασμένοι. Περιοχές που μεταλλάχθηκαν με την πάροδο του χρόνου. Οικονομική κρίση, μετανάστες, ναρκομανείς, κι ανάμεσά τους κάτοικοι και επαγγελματίες που αρνούνται να απομακρυνθούν, να λιποτακτήσουν. Παλιές και νέες συνθήκες προσπαθεί ν' αφουγκραστεί το βιβλίο. Ένα μέσον για ν' ακουστεί η φωνή παλιών και τωρινών κατοίκων. Βασικός σκοπός του είναι να παρακινήσει τον αναγνώστη να επισκεφθεί την περιοχή, όχι μόνο για την κάλυψη πρακτικών αναγκών. Να διαβεί τα κατώφλια παλιών παντοπωλείων, εργαστηρίων, και παντός είδους καταστημάτων. Να θαυμάσει παλιά κτίρια, εκκλησίες, δρομίσκους και μπαλκόνια αλλοτινών καιρών, να γνωρίσει την Εταιρεία Φίλων του Λαού και την Διπλάρειο Σχολή. Έτσι, ακολουθώντας τις διαδρομές αυτού του βιβλίου, ο αναγνώστης θα ακούσει το παρελθόν να συνομιλεί με το παρόν και θα συναντηθεί με ένα κομμάτι σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού. 

(Από την παρουσίαση του βιβλίου)

«Ο ήλιος δεν δύει ποτέ στη βρετανική επικράτεια», υπερηφανεύονταν οι Βρετανοί μέχρι και τα μέσα του 20ού αιώνα. Οι κόκκινες περιοχές στον χάρτη, που έβλεπαν στα σχολικά τους εγχειρίδια οι μικροί μαθητές, τους γέμιζαν υπερηφάνεια, αλλά και τους βάρυναν με το «καθήκον του λευκού ανθρώπου», όπως το έθετε ο Ράντγιαρντ Κίπλινγκ στο ποίημά του, «να εκπολιτίσει τον κόσμο». Οι αντιλήψεις αυτές για την αυτοκρατορία, καθώς και η εμπειρία της ίδιας της αυτοκρατορίας, από τη σκοπιά των αποικιοκρατών και των αποικιοκρατούμενων, είναι το θέμα αυτού του βιβλίου. Με εξαιρετική μαεστρία οι συγγραφείς, όλοι εκπρόσωποι της λεγόμενης «αυτοκρατορικής στροφής» της ιστοριογραφίας, αποδίδουν τη σημασία της για εξέλιξη του σύγχρονου κόσμου. Η έμφαση δεν είναι πια στην ανάδειξη της υποτιθέμενης εκπολιτιστικής αποστολής των Βρετανών στα «μακρινά μέρη της γης», όπως τα αποκαλούσαν, αλλά στους μετασχηματισμούς, πολιτικούς, κοινωνικο-οικονομικούς και πρωτίστως πολιτισμικούς, που επέφερε η άνιση σχέση της αποικιακής συνθήκης. Η ιστοριογραφία για την αυτοκρατορία στη διάρκεια του 20ού αιώνα, η πρόσληψη των μετααποικιακών θεωριών από το κατεστημένο της ιστορικής κοινότητας, η κατασκευή των αποικιακών υποκειμένων ήδη από τον 18ο αιώνα, οι ιδεολογίες αντίστασης, όπως τις επεξεργάζονταν διανοητές στην Ινδία τον 19ο αιώνα, ο ρατσισμός των λευκών εργατικών τάξεων, τα κριτήρια κοινωνικοποίησης στις αποικιακές λέσχες, η πρόσληψη της σεξουαλικότητας των «εξωτικών» άλλων, οι ανησυχίες που εκφράζονται μέσα από τον κινηματογράφο τη στιγμή της απώλειας της αυτοκρατορίας και, τέλος, η νοσταλγία της αυτοκρατορίας σε ένα πολυπολιτισμικό μετααποικιακό περιβάλλον, είναι τα θέματα με τα οποία καταπιάνονται τα δέκα κεφάλαια του βιβλίου αυτού. Στα κείμενα αυτά διαφαίνεται η αμοιβαία επίδραση ιδεών από και προς την αυτοκρατορία, η δημιουργία υβριδικών ταυτοτήτων, η διαμόρφωση του εθνικού εαυτού μέσω της διάθλασης της αυτοκρατορίας, οι αλλεπάλληλες διεθνικές επιδράσεις, οι βιογραφίες των μετακινούμενων υποκειμένων που αντανακλούν την παγκοσμιότητα. Πρόκειται για δείγματα της νεότερης ιστορικής γραφής που απευθύνονται όχι μόνο σε όσους μελετούν ειδικά το φαινόμενο της αυτοκρατορίας αλλά σε όσους ενδιαφέρονται γενικότερα για την προσέγγιση του ιστορικού γίγνεσθαι από τους πιο αντιπροσωπευτικούς εκπροσώπους της.

Η αυτοκτονία, κάποτε αποδεκτή στην αρχαιότητα, αμάρτημα στον χριστιανισμό, βασανίζει άτομα και κοινωνίες ως δυνατότητα και ως διαρκής απορία στο ερώτημα αν αξίζει να ζεις. Μια ιστορική και θεολογική επισκόπηση, μια κριτική ανάγνωση διάσημων σημειωμάτων πριν το διάβημα και μια ενδοσκόπηση γεμάτη χιούμορ είναι τα κλειδιά του Simon Critchley για να καταπιαστεί με αυτό που ο αυτόχειρας Cesare Pavese αποτύπωσε – «σε κανένα μας δεν λείπουν σπουδαίοι λόγοι για να αυτοκτονήσουμε». 

 «Ένα κομψό, σοφό και προκλητικό βιβλίο που μας ζητάει να στοχαστούμε πάνω στην αυτοκτονία χωρίς ηθικολογίες και πανικό». 

Judith Butler

Με αφορμή κουβέντες των «μεγάλων» για έναν κόσμο που σχετικώς πρόσφατα είχε καταποντισθεί και που αυτοί είχαν γνωρίσει, γεννήθηκε σε ένα πεντάχρονο παιδί ένα αίσθημα, μισό περιέργεια και μισό νοσταλγία, για την Μικρά Ασία των δικών του από την πλευρά της μητέρας του. Περνώντας από τα ακούσματα στα βιβλία και τα οικογενειακά χαρτιά, η γνώση για τις μικρασιατικές του ρίζες έγινε με τον καιρό πιο στέρεη και πήγε στον χρόνο πιο βαθιά, ώσπου στα δεκαεννέα του αξιώθηκε την πρώτη επίσκεψη στην άλλη πλευρά του Αιγαίου. Γραφικές ηλικιωμένες συγγενείς των παιδικών χρόνων του συγγραφέα παρελαύνουν στο κείμενο μαζί με σεβάσμιες και στιβαρές παλαιότερες και πιο σύγχρονες μορφές κι ένα σωρό συμβάντα, σε έναν συνεχώς ανατρεπόμενο κόσμο, από το Κουσάντασι, τα Σώκια και το Αϊντίνι, έως την Σάμο και την Πάτμο, αλλά και την Σμύρνη, την Αθήνα και την Θεσσαλονίκη. Ορισμένα κομμάτια του κειμένου έχουν την διάσταση αυτοβιογραφίας.

Μια περιήγηση σε τέσσερις μεγα-πόλεις της Λατινικής Αμερικής. Γνωστές και άγνωστες γειτονιές, γεμάτες χρώμα, ζωντάνια και φτώχεια. Mουσεία, πανεπιστήμια και διαδρομές σε αστικά τοπία, μέσα από τη ματιά, τους συνειρμούς και τις σκέψεις ενός γεωγράφου από τη Νότια Ευρώπη, που ασχολείται με την κοινωνιολογία της πόλης και ενδιαφέρεται για τους τρόπους με τους οποίους οι κοινωνικές αποστάσεις βρίσκουν έκφραση στον δομημένο χώρο. Μια περιήγηση που τελειώνει με την επίσκεψη σε μια εντελώς διαφορετική μεγαλούπολη του Νότου των ΗΠΑ, όπου ο πλούτος από το πετρέλαιο και η κυριαρχία του ιδιωτικού αυτοκινήτου συνυπάρχουν με τον έντονο διαχωρισμό των κοινωνικών και φυλετικών ομάδων στο χώρο της πόλης. Το κείμενο πλαισιώνουν μια σειρά από φωτογραφίες που τράβηξε ο συγγραφέας κατά την περιήγησή του στις πέντε αυτές πόλεις.

- "Το αισθάνεσθαι είναι αυτή η ζωτική επικοινωνία με τον κόσμο, η οποία μας τον καθιστά παρόντα ως οικείο τόπο της ζωής μας."
- "Μάλλον με το έργο τέχνης μπορεί να συγκριθεί το σώμα παρά με το αντικείμενο φυσικής τάξης."
- "Ο κόσμος δεν είναι εκείνο που σκέφτομαι αλλά εκείνο που ζω, είμαι ανοιχτός στον κόσμο, επικοινωνώ αναμφίβολα μαζί του, αλλά δεν τον κατέχω, είναι ανεξάντλητος."
- "Το αισθάνεσθαι είναι αυτή η ζωτική επικοινωνία με τον κόσμο, η οποία μας τον καθιστά παρόντα ως οικείο τόπο της ζωής μας. Σ' εκείνο οφείλουν την πυκνότητά τους το αντιληπτό αντικείμενο και το αντιλαμβανόμενο υποκείμενο."

Η έκδοση της Φαινομενολογίας της αντίληψης, το 1945, σηματοδότησε την έλευση ενός σημαντικού νέου φιλοσοφικού και διανοητικού ρεύματος στη μεταπολεμική Ευρώπη. Μεταβάλλοντας την κυρίαρχη εικόνα του υπαρξισμού και της φαινομενολογίας της εποχής, έγινε ένα από τα ορόσημα της σκέψης του 20ού αιώνα.

Η Φαινομενολογία της αντίληψης ακολουθεί τη μεγάλη φαινομενολογική παράδοση του Χούσερλ, του Χάιντεγκερ και του Σαρτρ. Παρ' όλα αυτά η συμβολή του Μερλώ-Ποντύ είναι αποφασιστική, καθώς φέρνει αντιμέτωπη αυτή την παράδοση, αλλά και φιλοσόφους όπως ο Ντεκάρτ και ο Καντ, με μια υποτιμημένη διάσταση της ύπαρξής μας: το ζωντανό σώμα και τον κόσμο των φαινομένων. Ο Μερλώ-Ποντύ, χρησιμοποιώντας το παράδειγμα της αντίληψης, φέρνει το σώμα στο προσκήνιο της φιλοσοφίας και υποστηρίζει ότι θα πρέπει να το θεωρούμε όχι ως απλή βιολογική μονάδα, αλλά ως την αρχή που συγκροτεί την ύπαρξή μας και την εμπειρία μας μέσα στον κόσμο.

(Από την παρουσίαση του βιβλίου)

Το Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τραπέζης, αρχίζει από τις 18 Οκτωβρίου 2018, ημέρα Πέμπτη, τη σειρά των Μαθημάτων Ελληνικής Παλαιογραφίας και Ιστορίας των Κειμένων.

Τα μαθήματα απευθύνονται σε όσους θέλουν να έλθουν σε άμεση επαφή με τις γραπτές πηγές της Ιστορίας και Φιλολογίας και γενικότερα της γραπτής πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Το περιεχόμενό τους θα είναι ανάγνωση βυζαντινών και μεταβυζαντινών χειρογράφων κωδίκων, στοιχεία χρονολόγησης και περιγραφής, ανάλυση των μορφών της Ελληνικής γραφής από τον 2ο μ.Χ. αιώνα, ιστορία βιβλιοθηκών, ιστορία της παράδοσης των φιλολογικών κειμένων και περιγραφή και ανάλυση ιστορικών εγγράφων.

Τα μαθήματα παρέχονται δωρεάν και γίνονται κάθε Πέμπτη το απόγευμα στην αίθουσα του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου, Παναγή Σκουζέ 3, 1ος όροφος ( Πλατεία Αγίας Ειρήνης, οδού Αιόλου ), με το ακόλουθο πρόγραμμα.

Ώρα

5.00 - 6.00 μ.μ Α έτος 
6.30 - 7.30 μ.μ Β έτος 
8.00 - 9.00 μ.μ Γ έτος

Τηλέφωνο : 210-3221337

Διδάσκει ο προϊστάμενος του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου, Φιλόλογος - Παλαιογράφος , Αγαμέμνων Τσελίκας.

 Ο Γάλλος νεοελληνιστής Γκυ (Μισέλ) Σωνιέ γεννήθηκε το 1934. Διετέλεσε ερευνητής του γαλλικού Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών (CNRS, 1963-1975). Δίδαξε ως εντεταλμένος αλλοδαπός καθηγητής στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1977-1983), του οποίου αναγορεύθηκε επίτιμος διδάκτορας το 2005. Από το 1984 ως το 2003 ήταν καθηγητής της νεοελληνικής φιλολογίας και διευθυντής του Νεοελληνικού Ινστιτούτου της Σορβόννης (Paris IV). Το ερευνητικό και συγγραφικό του έργο κινείται σε ευρύ φάσμα αντικειμένων, από το ελληνικό δημοτικό τραγούδι και την υστερομεσαιωνική λογοτεχνία μέχρι τον Παπαδιαμάντη, τη Γενιά του ’30 και τους Έλληνες υπερρεαλιστές, καθώς και τη μεταπολεμική νεοελληνική λογοτεχνία. Με το ψευδώνυμο Michel Saunier δημοσίευσε πολυάριθμες μεταφράσεις στα γαλλικά έργων της νεοελληνικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα.