ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΜΙΕΤ- ΑΜΕΡΙΚΗΣ 13

Ο τόμος είναι χωρισμένος σε τρεις ενότητες. Στην πρώτη με τον τίτλο «Studi sulla tipografia veneziana. Omaggio alla stampa e alla plurisecolare editoria veneziana» δημοσιεύονται 13 μελέτες που αφορούν τα τυπογραφεία και την παραγωγή βιβλίων στη Βενετία. Στη δεύτερη με τον τίτλο «Atti del convegno Spazi veneziani e spazi mediterranei. Legami tra Venezia e il mare in possibili itinerari di ricerca nell’Archivio di Stato di Venezia», δημοσιεύονται 14 εισηγήσεις του ομώνυμου συνεδρίου που έλαβε χώρα στη Βενετία στις 12-13 Νοεμβρίου 2018. Στην τρίτη ενότητα με τον τίτλο «Ricerche» δημοσιεύονται 6 μελέτες που αφορούν ζητήματα των ελληνικών βενετοκρατούμενων περιοχών και των Ελλήνων της διασποράς.

Κώστας Ε. Λαμπρινός

Το 1986 η επιστημονική επιμελήτρια του τόμου Όλγα Κατσιαρδή-Hering εντόπισε στη Χαρτογραφική Συλλογή του Πολεμικού Αρχείου της Βιέννης στα Κρατικά Αρχεία της Αυστρίας σειρά ανέκδοτων, χειρόγραφων, πρωτότυπων, έγχρωμων χαρτών που χρονολογούνται από την εποχή της Β΄ Βενετοκρατίας στην Πελοπόννησο (1685–1715). Οι χάρτες είχαν σχεδιαστεί από ειδικούς μηχανικούς της Γαληνοτάτης με σκοπό την καταγραφή, υπό μορφή καταστίχων-κτηματογραφήσεων, των πελοποννησιακών περιοχών που από το 1685 είχαν περιέλθει στην κυριαρχία της. Εντάσσονταν στο μεγάλο πρόγραμμα της Βενετίας να καταγράψει τη γη και να αποτυπώσει αναλυτικά τις πλουτοπαραγωγικές περιοχές με σκοπό την απεικόνιση των γαιοκτησιών, τη φορολόγησή τους, την αποφορά εσόδων κτλ. Οι μεγάλων διαστάσεων, αναλυτικοί χάρτες των διαμερισμάτων (territorii) στα οποία η Βενετία διαίρεσε την Πελοπόννησο συνόδευαν τα επιμέρους κτηματογραφικά κατάστιχα, μερικά από τα οποία σώζονται, και κάποια έχουν ήδη τύχει αναλυτικής επεξεργασίας. Μετά την κατάλυση της Βενετικής Δημοκρατίας από τον Ναπολέοντα και τη μετέπειτα ένταξή της στην Αψβουργική Μοναρχία, οι χάρτες αυτοί μεταφέρθηκαν στη Γεωγραφική Πολεμική Υπηρεσία της Βιέννης και παρέμειναν έκτοτε στα Κρατικά Aρχεία της Αυστρίας. Πρόκειται για δώδεκα χάρτες μεγάλων διαστάσεων (συνολικά 53 φύλλα) που καταγράφουν γεωφυσικές λεπτομέρειες, πληθώρα τοπωνυμίων, καλλιεργημένες και ερημωμένες εκτάσεις, χωριά (κατοικημένα και μη), ζευγολατειά κτλ Αποτελούν πολύτιμο υλικό για τον ιστορικό, τον γεωγράφο, τον μελετητή του περιβάλλοντος, τον οικονομικό ιστορικό. Στον τόμο συνεργάστηκαν οι ιστορικοί, αρχαιολόγοι και ειδικοί της χαρτογραφίας John Bennet, Siriol Davies, Χάρις Καλλιγά, Όλγα Κατσιαρδή-Hering, Ευτυχία Δ. Λιάτα, Ευάγγελος Λιβιεράτος, Αλέξης Μάλλιαρη, Μαρία Μάμαλη, Δημήτρης Μπελέζος, Κωνσταντίνος Ντόκος, Αγγελική Πανοπούλου, Αναστασία Παπαδία-Λάλα, Γιώργος Τόλιας και Αγαμέμνων Τσελίκας. Οι εμπεριστατωμένες μελέτες τους παρουσιάζουν και αναλύουν επιστημονικά τους χάρτες αυτούς και προσφέρουν το υλικό προς περαιτέρω ανάγνωση και μελέτη. Στον τόμο δημοσιεύονται όλοι οι χάρτες, συγκεντρωτικά αλλά και αναλυτικά ανά φύλλο, με την αρίθμηση η οποία έχει προστεθεί από τους μελετητές για να διευκολύνουν τη χρήση των εκτενών καταλόγων τοπωνυμίων. Την έκδοση επιμελήθηκε η Κωστούλα Σκλαβενίτη, η οποία συνέταξε και τα αναλυτικά ευρετήρια, προσώπων και τοπωνυμίων (βενετικά και ελληνικά). Τέλος, ο τόμος συνοδεύεται από ψηφιακό δίσκο με όλο το χαρτογραφικό υλικό.

Θέλουμε να ελπίζουμε ότι με το έργο αυτό η επιστημονική κοινότητα, και όχι μόνο, θα έχει ένα πολύτιμο υλικό και εργαλείο για περαιτέρω έρευνες.

Το βιβλίο αυτό ασχολείται με τη μελέτη της ανέκδοτης ιταλόγλωσσης «Ιστορίας της Κρήτης» («Historia Candiana») του βενετοκρητικού ευγενή Ανδρέα Κορνάρου, και πιο συγκεκριμένα με την έκδοση των ενοτήτων που αφορούν τον Δ’ βενετοτουρκικό πόλεμο (1570 – 1573) και περιέχονται στο τελευταίο τμήμα του 14ου και σε ολόκληρο το 15ο Βιβλίο της Historia Candiana. Πέραν από την έκδοση των ανέκδοτων αυτών ενοτήτων, καθώς και την ταυτόχρονη απόδοσή τους στην ελληνική, το υπό αναφορά βιβλίο περιλαμβάνει επίσης Εισαγωγή, Σημειώσεις, 4 Παραρτήματα,Βιβλιογραφία και Γενικό Ευρετήριο. Όσον αφορά το ίδιο το περιεχόμενο, επισημαίνεται ειδικότερα ότι το ενδιαφέρον της εν λόγω έκδοσης εστιάζεται πρωτίστως στο ότι, στο πλαίσιο της αφήγησης των γεγονότων του Δ’ βενετοτουρκικού πολέμου, ο Κορνάρο, ο οποίος ήταν σύγχρονος των γεγονότων αυτών, περιγράφει, μεταξύ άλλων, την εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο (1570), την πολιορκία και την πτώση της Λευκωσίας, την πολύμηνη πολιορκία της Αμμοχώστου, την πτώση της Αμμοχώστου, καθώς και τη ναυμαχία της Ναυπάκτου, στην οποία είχε λάβει και ο ίδιος μέρος.

πηγή: Υπουργείο Παιδείας Κυπριακής Δημοκρατίας

Ετούτη η μονογραφία για το κάστρο Μεθώνης αποτελεί μια διαδρομή από τον Όμηρο μέχρι τον 20ό αιώνα, με έμφαση στην ενετική παρουσία. Με πρόθεση να παραμείνουν κατανοητά για τον μέσο αναγνώστη, αναδεικνύονται κάποια θέματα που μέχρι τώρα ήταν στο ημίφως: η σωστή ονομασία της Μεθώνης, τα αρχαία τείχη και νομίσματά της, οι γραπτές και εικονογραφικές μαρτυρίες του κάστρου, η διάρθρωση της ενετικής διοίκησής του, η κωδικολογία των οικόσημων, η ταυτοποίηση των 27 θυρεών της Μεθώνης, το ιστορικό του λέοντα της Βενετίας, η μελέτη των 18 λιονταριών της καστρούπολης, η ανακάλυψη του πραγματικού εντολοδόχου της λανθασμένα αποκαλούμενης στήλης Morosini, η αποκατάσταση του ονόματος του καταχρηστικά λεγόμενου πύργου Βιλλαρδουίνου, η εξέταση-ανάγνωση του τεκτονικού σήματος της κεντρικής πύλης, η εύρεση της αρχικής, ορθής ονομασίας του οκτάπλευρου πύργου του μώλου ο οποίος εξακολουθεί να αποκαλείται με το τουρκικό του όνομα Μπούρτζι, και ο εντοπισμός της πραγματικής μορφής του παλιού λιμανιού. Όταν εξασφαλιστεί αναστηλωτικά η στερέωση του κάστρου, οι ανασκαφές θα μπορέσουν να φέρουν στο φως όσους θησαυρούς εξακολουθούν να κρύβονται στην πάλαι ποτέ πλούσια Μεθώνη. Άλλοι αποδεικνύοντας μια προνομιούχο εξέλιξη, άλλοι μαρτυρώντας μια ιδιαίτερη ευαισθησία. Άλλοι θαμμένοι στη γη, άλλοι βυθισμένοι στη θάλασσα, αλλά όλοι κλεισμένοι στη φλύαρη σιωπή τους.

Ο Χρόνος και ο Άνθρωπος μετατόπισαν και συσσώρευσαν τα χώματα, θάβοντας πολύτιμες μαρτυρίες του παρελθόντος. Η μανία της Φύσης έριξε κτίσματα κι έστειλε στο βυθό τα πλεούμενα που αγνόησαν τις ιδιοτροπίες της. Ό,τι γλίτωσε από τους σεισμούς, από τους κατακτητές, από τους αρχαιοκάπηλους, κούρνιασε κάτω από τα χώματα και τις πέτρες. Οι θησαυροί οι πιό πολύτιμοι είναι κατά βάθος οι θησαυροί που δεν γυαλίζουν· αρκεί να υπάρχει η ευαισθησία που αποτιμάει και η γνώση που μελετάει. Η οφειλή προς την πολιτιστική κληρονομιά είναι ανυπολόγιστη· η ζημιά που υπέστη, μεγάλη· η έγνοια για τη διαφύλαξή της, για την ώρα μικρή. Είναι καλό να ονειρεύονται οι άνθρωποι· είναι σωτήρια καλύτερο να ξέρουν τι θα κάνουν όταν ξυπνήσουν.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)