ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΜΙΕΤ- ΑΜΕΡΙΚΗΣ 13

Η παρούσα έκδοση της Γυναίκας της Ζάκυθος συστήνει εκ νέου στο αναγνωστικό κοινό αυτό το σημαντικό σολωμικό έργο σε εκδοτική επιμέλεια της Ελένης Τσαντσάνογλου, η οποία το είχε μελετήσει εξαντλητικά, ανασυνθέτοντας τη σταδιακή διαμόρφωσή του μέσα από τις διαδοχικές γραφές που σώζονται στα χειρόγραφα του ποιητή. Πρώτος καρπός της έρευνάς της ήταν η αναλυτική και σχολιασμένη έκδοση του έργου το 1991, η οποία περιλάμβανε όλο το επεξεργασμένο υλικό των χειρογράφων. Με βάση τη διάκριση του υλικού αυτού σε τρία στάδια επεξεργασίας, την οποία πρότεινε ο Γάλλος νεοελληνιστής Λουί Κουτέλ και υιοθέτησε η Ελένη Τσαντσάνογλου, το κείμενο του δεύτερου σταδίου είναι πληρέστερο από του πρώτου, ενώ το τρίτο αποτελεί ανασχεδιασμό του έργου, που ωστόσο παραμένει ελλιπής και δεν καταλήγει σε μια συνολική αναθεώρησή του. Η χρηστική έκδοση του 1993, με εικονογράφηση του Χρόνη Μπότσογλου, περιείχε το κείμενο που αντιστοιχεί στο δεύτερο στάδιο επεξεργασίας του έργου και, σε επίμετρο, το ελλιπές κείμενο του τρίτου σταδίου, ενώ στη θέση του εκτενούς σχολιασμού υπήρχε η κατατοπιστική Εισαγωγή της επιμελήτριας. Η παρούσα έκδοση περιλαμβάνει την εισαγωγή, το χρηστικό κείμενο και το γλωσσάρι της έκδοσης του 1993, πέραν αυτών όμως εμπλουτίζεται με τα Επιλεγόμενα της Κατερίνας Τικτοπούλου και με μια επιλεκτική βιβλιογραφία όπου συγκεντρώνονται οι βασικές εκδόσεις και ερμηνευτικές προσεγγίσεις του έργου.

«Η Γυναίκα της Ζάκυθος είναι ένα ιδιαίτερα οξύ σατιρικό κείμενο», έγραφε η Ελένη Τσαντσάνογλου στην Εισαγωγή της, αλλά «το γυναικείο πρόσωπο που σατιρίζεται στο έργο είναι ανώνυμο». Τα στοιχεία που δίνει ο Σολωμός στο κείμενό του πιθανότατα το καθιστούσαν αναγνωρίσιμο για τους συγχρόνους του, αλλά δεν προσφέρουν καμία πληροφορία στον σημερινό αναγνώστη. Εντούτοις η αποκάλυψη της ταυτότητάς της, «που απλώς θα φώτιζε τα, ενδεχομένως, προσωπικά κίνητρα του σατιρικού ποιητή, είναι πια σήμερα τελείως άσχετη με την ποιότητα του αριστοτεχνικού αυτού κειμένου». Η Γυναίκα προσωποποιεί πλήθος αρνητικές ιδιότητες, όπως είναι η κακία, η απανθρωπιά, ο φθόνος, η φιλαργυρία, η ανήθικη ερωτική συμπεριφορά και η προκλητικά αντεθνική στάση. Το βλέμμα του σολωμικού αφηγητή παρατηρεί σκηνές του διεφθαρμένου βίου της Γυναίκας μέχρι το φοβερό τέλος, την τρέλα και την αυτοχειρία της, ενώ ταυτόχρονα η πολιορκία του Μεσολογγίου, της οποίας ο απόηχος είναι ιδιαίτερα αισθητός στη Ζάκυνθο, φτάνει στον δικό της πικρό επίλογο.

Στα Επιλεγόμενά της η Κατερίνα Τικτοπούλου, μεταξύ άλλων, περιγράφει τις προηγούμενες εκδοτικές προσπάθειες που, με αφετηρία την έκδοση του Πολυλά, επιχειρούν να ανασυστήσουν το κείμενο μέσα από την αταξία των σολωμικών χειρογράφων, αλλά και νατο καταστήσουν αναγνώσιμο από τον μη ειδικό αναγνώστη. Υπογραμμίζει δε ότι η παρούσα έκδοση, «εμπεριέχοντας εντός της άλλες προηγούμενες στιγμές, όπως για παράδειγμα εκείνη της ανάγνωσης του Πολίτη, εκείνη της ανάγνωσης του Κουτέλ, και άλλες ακόμα», παρουσιάζει «ένα κείμενο που περισσότερο πλησιάζει σε αυτό που αναγνωρίζουμε ως “αντικειμενικό”, όντας πιο μακριά από αυτό που αποκαλούμε “υποκειμενικό” και “αυθαίρετο”. που τακτοποιεί το υλικό του χειρογράφου δίχως να παραλλάσσει τη σύνθεση λαμβάνοντας αποφάσεις που την προωθούν πιο πέρα από εκεί που την άφησε ο ποιητής». Χάρη σε αυτή την προσέγγιση «ο αναγνώστης μπορεί να παρακολουθήσει με σαφήνεια τι ήταν αυτό που επιδιώχθηκε στο κείμενο της Γυναίκας της Ζάκυθος και ώς ποιον βαθμό κατορθώθηκε». Μπορεί επίσης, «κατά την υπόδειξη-προσδοκία του Σολωμού, να συμπληρώσει τα κενά, διαβλέποντας τα υπόλοιπα και ακόμα περισσότερα».

Τίτλος:Ο Αγώνας του ΄21 και η υπονόμευσή του. Οι σύγχρονες μαρτυρίες και η κρίση του Σολωμού
Συγγραφέας: Μαρία Δεληβοριά
Έκδοση: Εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2016
Σελίδες: 535
ISBN: 978-960-505-165-5
Τιμή στο βιβλιοπωλείο μας: 16,00€






Είδες να μαδάνε τη κότα και ο αέρας να συνεπαίρνει τα πούπουλα; Έτσι πάει το έθνος.

Τί θα κάμετε; θ’ αφήστε / Να αποκτήσωμεν εμείς / Λευθεριάν, ή θα την λύστε / Εξ αιτίας Πολιτικής;


O ΣΟΛΩΜΟΣ, που τον διακρίνει μια ξεχωριστή ευρωπαϊκή παιδεία, ο Σολωμός, που παρακολουθεί στενά τα ευρωπαϊκά κινήματα ιδεών μέσα από την έμμονη έγνοια του για τις ελληνικές προοπτικές, αποδεικνύεται και ένας ιδιαίτερα πολύτιμος «αυτόπτης μάρτυρας», ο οποίος βίωνε με ένταση την πορεία του Αγώνα, αναζητώντας το νόημα κάτω από τα συμβάντα, με απόλυτη συνείδηση ότι ήταν σύγχρονος με ένα ιστορικό γεγονός υπέρογκο, και όχι μόνο για τα ελληνικά δεδομένα. Στην ουσία είναι ο πρώτος που εννοιολόγησε την ελληνική επανάσταση συνδέοντας τον απελευθερωτικό αγώνα με το αίτημα και την ανάγκη για ελευθερία των λαών. Η μαρτυρία του σε κάποιες περιπτώσεις αποτυπώνεται με την ένταση της καταγγελίας.

Με αντίστοιχη ένταση αποτυπώνεται η σολωμική μαρτυρία, ως καταγγελία, και στην αινιγματικά αλληγορική Γυναίκα της Ζάκυθος, σχεδιασμένη σύγχρονα με την κορύφωση των τραγικών συμβάντων που σηματοδοτούν τον Αγώνα, με επίκεντρο τη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου. Για να κατανοηθεί η οργή και η βιαιότητα που διατρέχουν το κείμενο αυτό, η συγγραφέας ανατρέχει στις σύγχρονες με τα γεγονότα πηγές (Κασομούλης, Σπυρομίλιος, Φωτάκος, Φίνλεϋ κ.ά.), μια και ο σημαίνων ποιητής δεν δημιουργεί «σε κενό».

Η βαθιά ιστορική συνείδηση του Σολωμού ορίζει και την προσπάθειά του να αποτυπώσει το βηματισμό της μεγάλης Ιστορίας, μέσα από γεγονότα στο περιθώριο της ιστορίας, που όμως συνιστούν, με το μέγεθος της τραγικότητάς τους, τα θεμελιώδη συστατικά της. Άλλωστε, το ρίγος της ιστορίας, το ρίγος της μνήμης, ρίγος στην ουσία πολιτικό, διατρέχει το σολωμικό έργο.

Θα μπορούσε άραγε να υποστηρίξει κανείς ότι ο ποιητής ήταν ίσως ο πρώτος που είδε τότε τον Άγγελο της Ιστορίας να φτερουγίζει πάνω από τα ερείπια, προσπαθώντας να πετάξει προς το μέλλον;

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)