ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΜΙΕΤ- ΑΜΕΡΙΚΗΣ 13

Με αφορμή κουβέντες των «μεγάλων» για έναν κόσμο που σχετικώς πρόσφατα είχε καταποντισθεί και που αυτοί είχαν γνωρίσει, γεννήθηκε σε ένα πεντάχρονο παιδί ένα αίσθημα, μισό περιέργεια και μισό νοσταλγία, για την Μικρά Ασία των δικών του από την πλευρά της μητέρας του. Περνώντας από τα ακούσματα στα βιβλία και τα οικογενειακά χαρτιά, η γνώση για τις μικρασιατικές του ρίζες έγινε με τον καιρό πιο στέρεη και πήγε στον χρόνο πιο βαθιά, ώσπου στα δεκαεννέα του αξιώθηκε την πρώτη επίσκεψη στην άλλη πλευρά του Αιγαίου. Γραφικές ηλικιωμένες συγγενείς των παιδικών χρόνων του συγγραφέα παρελαύνουν στο κείμενο μαζί με σεβάσμιες και στιβαρές παλαιότερες και πιο σύγχρονες μορφές κι ένα σωρό συμβάντα, σε έναν συνεχώς ανατρεπόμενο κόσμο, από το Κουσάντασι, τα Σώκια και το Αϊντίνι, έως την Σάμο και την Πάτμο, αλλά και την Σμύρνη, την Αθήνα και την Θεσσαλονίκη. Ορισμένα κομμάτια του κειμένου έχουν την διάσταση αυτοβιογραφίας.

Ο Ιωάννης Μακρυγιάννης αποτελεί έναν ισχυρό εθνικό μύθο, και σύμφωνα με τον ποιητή Γιώργο Σεφέρη, έναν «μεγάλο διδάσκαλο της γλώσσας μας». Τα Αποµνηµονεύµατά του γοήτευσαν την αισθητική και τις πολιτικές ανησυχίες μιας ολόκληρης γενιάς. Εκτός όμως από αυτή τη συμβολή, οφείλουμε σε αυτόν μια σειρά από 24 εμβληματικούς πίνακες, σύμφωνα με τις περιγραφές του ιδίου, που «εξιστορούν» επεισόδια από την Επανάσταση του 1821. Οι υδατογραφίες αυτές, που αρχικά ανήκαν στον βασιλιά Όθωνα, αγοράστηκαν από τον Ιωάννη Γεννάδιο στη Ρώμη το 1909 και εικονογραφούν με ζωντανό τρόπο επεισόδια από τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη διά χειρός των Παναγιώτη και Δημητρίου Ζωγράφου, δύο ζωγράφων από τη Σπάρτη. Στην παρούσα έκδοση, προϊόν συνεργασίας της Γενναδείου Βιβλιοθήκης και των εκδόσεων Καπόν, ο αναγνώστης θα ανακαλύψει αυτά τα ιστορικά τεκμήρια μαζί με κείμενα που αναλύουν τον ήρωα της Ελληνικής Επανάστασης, ενώ επίσης φωτίζεται και μια ακόμη μεγάλη μορφή, ο Ιωάννης Γεννάδιος, που φρόντισε να διασώσει τους πίνακες.

Ετούτη η μονογραφία για το κάστρο Μεθώνης αποτελεί μια διαδρομή από τον Όμηρο μέχρι τον 20ό αιώνα, με έμφαση στην ενετική παρουσία. Με πρόθεση να παραμείνουν κατανοητά για τον μέσο αναγνώστη, αναδεικνύονται κάποια θέματα που μέχρι τώρα ήταν στο ημίφως: η σωστή ονομασία της Μεθώνης, τα αρχαία τείχη και νομίσματά της, οι γραπτές και εικονογραφικές μαρτυρίες του κάστρου, η διάρθρωση της ενετικής διοίκησής του, η κωδικολογία των οικόσημων, η ταυτοποίηση των 27 θυρεών της Μεθώνης, το ιστορικό του λέοντα της Βενετίας, η μελέτη των 18 λιονταριών της καστρούπολης, η ανακάλυψη του πραγματικού εντολοδόχου της λανθασμένα αποκαλούμενης στήλης Morosini, η αποκατάσταση του ονόματος του καταχρηστικά λεγόμενου πύργου Βιλλαρδουίνου, η εξέταση-ανάγνωση του τεκτονικού σήματος της κεντρικής πύλης, η εύρεση της αρχικής, ορθής ονομασίας του οκτάπλευρου πύργου του μώλου ο οποίος εξακολουθεί να αποκαλείται με το τουρκικό του όνομα Μπούρτζι, και ο εντοπισμός της πραγματικής μορφής του παλιού λιμανιού. Όταν εξασφαλιστεί αναστηλωτικά η στερέωση του κάστρου, οι ανασκαφές θα μπορέσουν να φέρουν στο φως όσους θησαυρούς εξακολουθούν να κρύβονται στην πάλαι ποτέ πλούσια Μεθώνη. Άλλοι αποδεικνύοντας μια προνομιούχο εξέλιξη, άλλοι μαρτυρώντας μια ιδιαίτερη ευαισθησία. Άλλοι θαμμένοι στη γη, άλλοι βυθισμένοι στη θάλασσα, αλλά όλοι κλεισμένοι στη φλύαρη σιωπή τους.

Ο Χρόνος και ο Άνθρωπος μετατόπισαν και συσσώρευσαν τα χώματα, θάβοντας πολύτιμες μαρτυρίες του παρελθόντος. Η μανία της Φύσης έριξε κτίσματα κι έστειλε στο βυθό τα πλεούμενα που αγνόησαν τις ιδιοτροπίες της. Ό,τι γλίτωσε από τους σεισμούς, από τους κατακτητές, από τους αρχαιοκάπηλους, κούρνιασε κάτω από τα χώματα και τις πέτρες. Οι θησαυροί οι πιό πολύτιμοι είναι κατά βάθος οι θησαυροί που δεν γυαλίζουν· αρκεί να υπάρχει η ευαισθησία που αποτιμάει και η γνώση που μελετάει. Η οφειλή προς την πολιτιστική κληρονομιά είναι ανυπολόγιστη· η ζημιά που υπέστη, μεγάλη· η έγνοια για τη διαφύλαξή της, για την ώρα μικρή. Είναι καλό να ονειρεύονται οι άνθρωποι· είναι σωτήρια καλύτερο να ξέρουν τι θα κάνουν όταν ξυπνήσουν.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Τίτλος: Τα Δύο Βήτα
Συγγραφέας: Αθηνά Κακούρη
Έκδοση: Εκδόσεις Καπόν, Αθήνα 2016
Σελίδες: 288
ISBN: 978-618-5209-08-7
Τιμή στο βιβλιοπωλείο μας: 14,00€



Απλά και καθαρά, διαγράφονται εδώ οι προσωπικότητες που συγκρούστηκαν, οι συνθήκες που τους έφεραν αντιμέτωπους, καθώς και τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν, ιδίως δε το πότε και πώς δημιουργήθηκε εκείνο το μύθευμα, που συνέβαλε μεν πολύ αποτελεσματικά στο να γείρει η πλάστιγγα, είχε δε ως τραγική παράπλευρη συνέπεια τον αφανισμό του Μικρασιατικού Ελληνισμού.

Η εικόνα που αναδύεται προσκρούει στην πεπατημένη. Στοιχειοθετείται όμως στέρεα καθώς τα γεγονότα των μοιραίων εκείνων ετών ―1913 με 1915― δίνονται ένα ένα, οι πηγές παρατίθενται, και έτσι ο κάθε αναγνώστης μπορεί να διασταυρώσει, να βεβαιωθεί για την αλήθεια και να κρίνει την άποψη.

Η Πολωνία υπέφερε τρομερά από τους Ναζί. Στο τέλος του πολέμου, οι νεκροί έφτασαν τα έξι εκατομμύρια: από αυτούς κάποιοι ήταν αθώοι πολίτες -οι μισοί Εβραίοι- οι υπόλοιποι όμως σκοτώθηκαν στον λυσσαλέο ανταρτοπόλεμο που έκαναν οι Πολωνοί.

Την 1η Αυγούστου 1944, ο Άντριου Μπόροβιτς, ένας δεκαπεντάχρονος εθελοντής της Αντίστασης, πέταξε μια χειροβομβίδα μέσα από ένα κλειστό παράθυρο πολυκατοικίας της Βαρσοβίας σε Γερμανούς στρατιώτες που έτρεχαν από κάτω. "Ένιωσα ότι είχα πια ενηλικιωθεί. Ήμουν στρατιώτης και το μόνο που έκανα ήταν να προσπαθήσω να σκοτώσω εχθρούς μας".

Η Εξέγερση της Βαρσοβίας κράτησε 63 μέρες. Ο Χίμλερ την περιέγραψε ως "τη χειρότερη οδομαχία μετά το Στάλινγκραντ". Και όμως στο μεγαλύτερο μέρος τους, οι εξεγερμένοι ήταν απλοί πολίτες και έφηβοι ελάχιστα εξοπλισμένοι - μερικοί μάλιστα ήταν και νεώτεροι από τον Άντριου.

Εκείνο το καλοκαίρι ο Άντριου γνώρισε τον κίνδυνο σε κάθε στιγμή, πάνω και κάτω από το έδαφος αφού οι Πολωνοί χρησιμοποιούσαν τους υπονόμους της πόλης για να σέρνονται κάτω από τις γραμμές των Γερμανών, στα διαλείμματα των άγριων αντεπιθέσεων. Τραυματίστηκε σε ανταλλαγή πυρών μόλις μια μέρα μετά τα δέκατα έκτα γενέθλιά του και δεν μπορούσε να κατέβει στους υπονόμους. Πιάστηκε αιχμάλωτος ενώ βρισκόταν ξαπλωμένος σε ένα πρόχειρο υπόγειο νοσοκομείο και αναρωτιόταν αν θα τον σκότωναν ή θα σωζόταν. Τότε ήταν που έμαθε και κάτι σημαντικό: υπήρχαν και σωστοί Γερμανοί όπως υπήρχαν και κακοί.

Βγαλμένη μέσα από ένα από τα πιο οδυνηρά επεισόδια του Παγκοσμίου Πολέμου, αυτή είναι η εκπληκτική ιστορία επιβίωσης και θάρρους όπως τη διηγείται ένας από τους λίγους εναπομείναντες βετεράνους του πιο γενναίου καλοκαιριού της Πολωνίας. Ο Άντριου Μπόροβιτς αφιερώνει αυτό το βιβλίο σε όλα τα αγόρια της Βαρσοβίας, "ιδιαίτερα σε εκείνα που δεν πρόλαβαν να μεγαλώσουν". 

(Από την παρουσίαση της έκδοσης)