ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΜΙΕΤ- ΑΜΕΡΙΚΗΣ 13

Η βιβλιοθήκη της Ιεράς Μονής Κοιμήσεως της Θεοτόκου Ψαρών αποτελείται από παλαίτυπα κυρίως και από χειρόγραφα βιβλία. Η απαρχή της συγκροτήσεώς της συμπορεύεται με την ίδρυσή της, όμως η καταστροφή της Μονής από τους Τούρκους (1824) προκάλεσε μεταξύ άλλων τον ολοσχερή σχεδόν αφανισμό της. Από το δεύτερο μισό του 19ου αι. λαμβάνει χώρα η ουσιαστική επανασυγκρότηση και ο εντυπωσιακός εμπλουτισμός με συνεχείς προσκτήσεις. Η καθοδική πορεία άρχισε να γίνεται αισθητή από την περίοδο του Μεσοπολέμου, ενώ αποκρυσταλλώθηκε στη δεκαετία του 1970, συμβαδίζοντας αναπόφευκτα με τη συνεχώς φθίνουσα μοναχική παρουσία.

Ο σκοπός του παρόντος πονήματος είναι πολλαπλός. Βασικές επιδιώξεις ήταν η γνωστοποίηση της παρουσίας των βιβλίων, η καταγραφή, η λεπτομερής περιγραφή και η διαφύλαξή τους, η αναλυτική μελέτη και η ερμηνευτική προσέγγιση των παρεχόμενων στοιχείων· επίσης η καλύτερη γνώση και η ευρύτερη σπουδή της κοινωνικής οργάνωσης, δομής και πνευματικής βιοτής τόσο της μοναστικής όσο και της ψαριανής κοινωνίας, ακόμη και της ιστορίας των ατομικών και συλλογικών νοοτροπιών, και τέλος η αναζήτηση και η επαφή με τα εμφαινόμενα πρόσωπα στην ιστορική τους διάσταση.

(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Τυρνάβου κατέχει μία σημαντική συλλογή χειρογράφων και παλαιών εντύπων, συγκροτημένη σταδιακά από τον 17ο αιώνα και εξής, με βασικό πυρήνα τα βιβλία της Σχολής του Τυρνάβου, μιας από τις παλαιότερες σχολές του τουρκοκρατούμενου Ελληνισμού, στην οποία φοίτησαν και δίδαξαν γνωστοί λόγιοι της εποχής.

Ως συνέχεια του καταλόγου των χειρογράφων κωδίκων της βιβλιοθήκης, που εκδόθηκε το 2007 από το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, ο παρών τόμος περιλαμβάνει αναλυτική περιγραφή των τετρακοσίων ενενήντα τριών παλαιών εντύπων της. Πρόκειται για εκδόσεις που χρονολογούνται από το 1495 έως το 1900 και καλύπτουν σχεδόν κάθε γνωστικό χώρο, αφού εκτός από έργα εκπαιδευτικού χαρακτήρα, απαραίτητα για τη λειτουργία της σχολής, στη συλλογή κατά καιρούς ενσωματώθηκαν διάφορες βιβλιοθήκες του Τυρνάβου, κυρίως ιδιωτικές, με τίτλους νομικού, ιατρικού, θεολογικού, ευρύτερου λογίου και άλλου ενδιαφέροντος.

Η καταγραφή του υλικού αυτού εντάσσεται στην προσπάθεια συστηματικής καταλογογράφησης των ιστορικών βιβλιοθηκών του ελληνικού χώρου και της καθ' ημάς Ανατολής και ανίχνευσης της πορείας τους μέχρι τον 20ό αιώνα. Παράλληλα το πλήθος των χειρογράφων σημειωμάτων, που εντοπίζονται στους περισσότερους τόμους της συλλογής, μεταγράφονται και αναλύονται, φωτίζει άγνωστες πτυχές της ιστορίας του Τυρνάβου, αλλά και ολόκληρης της Θεσσαλίας.

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)